عبدالعزیز فرمانفرمائیان در سال 1920 در شیراز به دنیا آمد و دهمین پسر شاهزاده عبدالحسین میرزا فرمانفرما، استاندار وقت شیراز بود. در سال 1928 در سن 8 سالگی به مدرسه در فرانسه فرستاده شد و تا سال 1938 در مدرسه ابتدایی و متوسطه خود در لیسه میشله پاریس ماند. سفر کوتاهی به ایران در تابستان کوتاه 1935 اولین تماس او بود. یک نوجوان با خانواده اش. مدرک لیسانس او در سال 1938 دریافت شد. عبدالعزیز فرمانفرمائیان و سه برادر دیگر بسیار خوش شانس بودند که پدرشان، شاهزاده عبدالحسین میرزا، یک فیلسوف برجسته فرانسوی را برای آنها به عنوان قیم آقای دزیره روستا ترتیب داده بود. نویسنده آنها در واقع دوران کودکی شاد و تحصیلات عالی دور از خانه را مدیون او هستند. مطالعات معماری در École Spéciale d’Architecture آغاز شد، جایی که او شروع به آماده شدن برای مدرسه هنرهای Beaux کرد.
شروع جنگ جهانی دوم ادامه تحصیل او را شکست و در سال 1940 مجبور به عزیمت به ایران شد و تا سال 1945 در آنجا ماند. در این دوره بلاتکلیفی جهانی در مشاغل مختلفی مانند شهرداری تهران، کارنسکس و وزارت فرهنگ مشغول به کار شد. (وزارت پیشهنر).
در سال 1942 با لیلا قراگوزلو ازدواج کرد و با داشتن یک پسر خانواده تشکیل داد. پس از پایان جنگ جهانی دوم، عبدالعزیز فرمانفرمائیان برای ادامه تحصیل به همراه خانواده خود به پاریس بازگشت و در آتلیه مستر نیکوت در مدرسه هنرهای زیبای معروف جهان پذیرفته شد و در سال 1950 مدرک خود را دریافت کرد. پروژه نهایی ارائه شده به عنوان پایان نامه وی طراحی کاروانسرایی مدرن در جنوب ایران بود. این پروژه جایزه بهترین پایان نامه (دیپلم) سال را دریافت کرد. در سال 1950 عبدالعزیز فرمانفرمائیان تا سال 1979 برای همیشه به تهران بازگشت و در آنجا اقدام به ایجاد یکی از مهمترین میراث معماری مدرن ایران کرد.
سالهای آغازین – دوره رزم آرا و به دنبال آن سالهای مصدق – با وضعیت سیاسی و اقتصادی ناپایدار همراه بود. عبدالعزیز فرمانفرمائیان به عنوان کارمند دولتی در دانشگاه تهران در گروه ساختمانی مشغول به کار شد و پس از چند سال مدیر این بخش شد. در همین دوره به کرسی استادی در دانشکده معماری دانشگاه تهران (دانشکده هنری زیبا) رسید و تا سالهای 1336 تا 1356 به تدریس معماری به دانشجویان پرداخت.
در سال 1954 عبدالعزیز فرمانفرمائیان توسط “سازمان طرح” به عنوان مشاور شناخته شده پذیرفته شد، در این زمان که عبدالعزیز فرمانفرمائیان اقامتگاه های شخصی متعددی را برای اقوام، دوستان و مشتریان بزرگ خود طراحی کرد. شخصیت حقوقی تأسیس شده به نام «معصیسه عبدالعزیز فرمانفرمائیان» نام داشت. در سال 1355 شرکت موسوم به “اففا” عبدالعزیز فرمانفرمائیان و همکاران برای طراحی ورزشگاه و بر اساس بخشنامه سازمان نقشه برای ارتباط با معماران جوان ایجاد شد. همکاران جدید متعلق به آقایان رضا مجد و فرخ هیربد بودند که هر دو از فارغ التحصیلان دانشگاه های درجه یک آمریکا بودند. همکاران AFFA با گذشت سالها افزایش یافتند.
او در سال 1980 برای همیشه به پاریس نقل مکان کرد و در آنجا زندگی کرد. او همچنین در تماس نزدیک با شریک خود رضا مجد بود که تا همین اواخر در پالما، مایورکا، اسپانیا همچنان به کار معماری مشغول بود. عبدالعزیز فرمان فرمانئیان در 21 ژوئن 2013 در اسپانیا درگذشت.
لیست پروژه
در سال 1975 رتبه بندی آففا در سازمان طرح به عنوان سازمان مشاور طراحی و مهندسی رتبه اول را در ایران کسب کرد.
- دفتر مرکزی شرکت ملی نفت ایران (با همکاری یحیی اتحادیه)، دفتر 13 طبقه در تهران، 1340.
- مرکز مخابرات، برج دو طبقه تهران (قرارداد فرعی انگ)، ۱۳۵۳
- وزارت راه، ساختمان ستاد 14 طبقه، 1338
- مرکز تلویزیون ملی ایران، استودیوها، دفاتر و سایر امکانات در تهران، 1351
- دفتر، دفاتر و سایر امکانات گروه به شهر، ۱۳۴۸
- مجتمع تجاری خانه مرکز 3 برج سه طبقه 200000 متر مربع نیمه کاره
- بانک صادرات شعبه اصفهان، تسهیلات بانکی، ۱۳۵۷
- ساختمان بانک کار، دفاتر 23 طبقه، 1960
- بانک اعتبار/ اعتبار لیون، دفاتر و تسهیلات بانکی، 1968
- دفتر شرکت سیمان، ساخته شده در کارخانه، 1960
- مرکز المپیک تهران – استادیوم دوومیدانی و فوتبال، استادیوم 100000 نفری با کلیه امکانات مرتبط با دریاچه مصنوعی در شمال مجموعه، 1349
- استادیوم سرپوشیده چند منظوره (با همکاری SOM San Francisco)، 12000 صندلی، 1979
- استخر سرپوشیده شنا و غواصی (با همکاری SOM San Francisco)، 3000 صندلی، 1974
- ساختمان اداری و مرکز مطبوعات، 1974
- میدان تیر، تفنگ دستی و رایل، 1974
- میدان تیر تراپ، 1974
- زمین های تمرینی بیرون از خانه، هاکی، دو و میدانی، 1974
- زمین تنیس بیرونی و هاکی روی چمن، برای اهداف آموزشی، 1974
- اتصال راه ها و پل ها به جاده اصلی کرج، 1353
- آپارتمان سامان 1 دو برج 22 طبقه با 170 واحد آپارتمان 1970
- آپارتمان برج سامان 2 3 برج سیزده طبقه مجموعا 400 آپارتمان 1351
- مجتمع آپارتمانی ونک پارک 4 به سمت (هر کدام 6 و 20 طبقه) 1357
- مجتمع مسکونی سرچشمه 2500 واحد مسکونی تک خانواری کارکنان صنعت معدن مس 1357
- مجتمع مسکونی پلی اکر، مسکن کارمندی در 154 واحد، 1978
- پروژه مسکن بید بلند (UIOE) (با همکاری یحیی اتحادیه)، 500 واحد لوس برای کارگران پمپ بنزین، 1347
- خانه کرج، جامعه تفریحی انواع مسکن، ۱۳۵۶
- دریا، جامعه خانه دوم 700 خانواده مجرد، 1977
- اصفهان، خانه های تک خانواده، خانه های شهری و آپارتمان ها، 1357
- کاخ نیاوران جدید، ۱۳۴۶
- اقامتگاه ملکه مادر ساد آباد، 1972
- اقامتگاه سد آباد محمودرضا، ۱۳۴۴
- برنامه توسعه فرودگاه مهرآباد، پیش بند، 38 موقعیت هواپیما با راه خدمات زیرزمینی و شبکه زیرگذر، 1972
- ترمینال N02، مرکز خدمات بین المللی مسافر، 1972
- ترمینال شماره 03، تسهیلات خروج و بازگشت زائران حججی، 1970
- ترمینال N04، مرکز خدمات بین المللی مسافر، 1974
- غرفه دولتی، فضاهای پذیرایی، سالنها، آشپزخانه و غذاخوری ساختمانهای آموزشی، 1978
- پروژه آموزش ایران (با همکاری پروژه بانک جهانی Scandiacnsuk)، برنامه ریزی جامع، انتخاب مکان، طراحی و ساخت 49 مدرسه و دانشکده در 19 شهر و شهرستان ایران، 1974
- دانشگاه تهران – دانشکده مهندسی آزمایشگاه های تهران، آزمایشگاه های الکترومکانیک، 1344
- تالار مدرسه فنی، 500 صندلی، 1965
- دانشکده کشاورزی آزمایشگاه های هیدرولیک، 1958
- تأسیسات مسکونی دانشکده کشاورزی، 1960
- دانشکده کلینیک های علوم دامپزشکی، 1346
- مرکز تحقیقات اتمی دانشکده علوم، 1959
- ساختمانهای مسکونی دانشجویی در امیرآباد ۱۳۳۸
- رستوران های دانشجویی در امیر آباد
- بهداشت و بیمارستان – سازمان بهزیستی، ساختمان اداری در 5 طبقه، 1343
- بیمارستان 300 تختخوابی دانشگاه اهواز با مرکز آموزش پزشکان، 1344
- بیمارستان عمومی ارتش ایران، تهران، بیمارستان 200 تختخوابی با بخش جراحی بزرگ، 1347
- بیمارستان، آبادان (با همکاری ویلسون، میسون و شرکا)، مرکز 250 تختخوابی با مرکز ارتوپدی و توانبخشی، 1959
- غرفه ایرانیان، EXO 67، سالن نمایشگاه 8000 متر مربع در ساختمانی با نمای بیرونی کاشی اصفهان آبی، 1967
- موزه فرش تهران
- ساختمان ارتباطات از راه دور
- مرکز مرتبسازی پستی PIT (با اداره پست عمومی بریتانیا)، مجتمع مرتبسازی پست مرکزی خودکار، 1975
- هتل پیست اسکی شمشک، 30 اتاق با امکانات پیست ورزشی به اضافه رستوران و رختکن
- ساختمان های صنعتی – مجتمع های صنعتی ارج 20000 مترمربع کارخانه و مغازه به اضافه 5000 مترمربع واحد اداری آپارتمان های کارکنان 1965
- طرح دارویی گروه دارو پخش (با ویلسون، میسون و شرکا)، 20000 متر مربع کارخانه، آزمایشگاه و دفاتر 300، 1965
- مرکز دارویی فایزر (با ویلسون، میسون و شرکا)، 8000 متر مربع دفتر، 1965
- دفاتر صنعتی Squibb (با ویلسون، میسون و شرکا)، دفاتر 7000 متر مربع، 1965
- مرکز خرید ارتش ایران، 20000 متر مربع در 3 طبقه به اضافه زیرزمین، 1966
- ایستگاه ماهواره ای مخابراتی و زمینی برای Northup Page Communications، 1970
- طرح جامع شهر تهران (با همکاری گروئن)، برنامه و سیاستهای رشد 25 ساله، برنامه بهبود سرمایه، کاربری اراضی و کنترلهای توسعه در جهت رشد سرمایه 5.5 میلیون نفری، در 10 شهرک خطی در امتداد محور شرق به غرب، نوسازی عمده بخشهای مسکونی و جنوبی شهر تهران – شهر جدید لویزان، طرح جامع 3200 هکتاری برای جامعه 280000 نفری در محور شرق تهران، 1356
- شهرک جدید کن، جامعه درآمد متوسط و بالا با 260000 نفر جمعیت در 4000 هکتار در محور غرب تهران، 1356
- جامعه سرچشمه 2500 واحدی توسعه مسکونی کارکنان صنایع معدن مس 1357
- توسعه جامعه خانه · اصفهان، 140 هکتار توسعه برای جامعه 15000 نفری، 1357
- دریا، مجتمع توچال در 250 هکتار ساحل وسیع از · کرج، مجتمع خانه دوم 700 واحدی یک خانواده در 63 هکتار، 1356
- مطالعه پارکینگ تهران بزرگ، بررسی پتانسیل توسعه پارکینگ های عمومی زیرزمینی در میادین اصلی مرکز تهران، 1348
- نکته 1، بین سال های 1950 و 1965 ساخت 100 خانه برای دوستان و خانواده. برخی از این خانه ها ویران شده است. اقامتگاه سفیر بلژیک هنوز وجود دارد.
- نکته 2، از سال 1955 تا 1970، همه کارهای اولیه برای شرکت عملیات نفت (کنسرسیوم)، مانند مدارس، خانه ها، خانه های باشگاه، بیمارستان، درمانگاه و غیره توسط AFFA و Wilson & Masons لندن طراحی و ساخته شده است.
- نوت 3، طراحی شده اما ساخته نشده، ساختمان ترمینال فرودگاه بین المللی تهران جدید و حدود 100 تسهیلات پشتیبانی مختلف، (با همکاری TAMS نیویورک)، ساخت باند فرودگاه، آغاز شده در سال 1357
- آکادمی نیروی هوایی نزدیک اصفهان (با همکاری دفتر SOM شیکاگو)
- انجمن سلطنتی و هیپودروم
- بانک مرکزی ایران و موزه جواهرات تاج در عباس آباد تهران
طرح جامع تهران
فرمان فارمائیان با مشارکت شرکت آمریکایی ویکتور گرون آسوشیتس، مهمترین پروژه خود یعنی طرح جامع تهران را پیشنهاد داد. این طرح جامع که در سال 68 به تصویب رسید، مشکلات شهر را تراکم بالا، گسترش حاشیههای جدید، آلودگی هوا و آب، زیرساختهای ناکارآمد، بیکاری و مهاجرت روستا به شهر شناسایی کرد. برای مقابله با این مشکلات، کنسرسیوم یک افق برنامه ریزی 25 ساله را پیش بینی کرد که کاهش تراکم و ازدحام مرکز شهر را از طریق توسعه های چندمرکزی در اطراف تهران تشویق می کرد. سرانجام، کل این طرح با انقلاب 1979 ایران و متعاقب آن جنگ ایران و عراق به حاشیه رانده شد.

